Met een overtuigende 3-1 zege heeft AZ Alkmaar zondagavond de klassieker tegen Ajax naar zich toe getrokken, een uitslag die direct de competitie aan het wankelen bracht. De Noord-Hollanders domineerden vanaf het eerste fluitsignaal, met een snelle openingstreffer van Vangelis Pavlidis en een meesterlijke tweede helft waarin Jesper Karlsson de verdediging van de Amsterdammers herhaaldelijk ontregelde. Voor Ajax, dat al weken worstelt met inconsistentie, was dit de vierde nederlaag in acht duels—een diepe val voor een club die normaal gesproken de Eredivisie naar zijn hand zet.

De overwinning van AZ in deze AZ-Ajax is meer dan drie punten: het is een statement in een seizoen waar de traditionele machtsverhoudingen opschuiven. Voor de supporters in het AFAS Stadion was het een avond van triomf, voor de Ajax-fans een nieuwe teleurstelling in een jaargang vol vraagtekens. Met deze AZ-Ajax wordt duidelijk dat de titelstrijd dit jaar wilder en onvoorspelbaarder is dan ooit—en dat Alkmaar zich niet zonder slag of stoot uit de top laat verdringen.

De klassieker die altijd vuurwerk belooft

De confrontatie tussen AZ en Ajax is al decennialang meer dan een gewone wedstrijd. Het is een duel dat emoties losmaakt, geschiedenis oproept en vaak beslissend is in de strijd om de Eredivisie-titel. Statistieken tonen aan dat geen andere wedstrijd in de Nederlandse competitie zo vaak uitmondt in doelpunten: sinds 2010 eindigde 72% van de onderlinge ontmoetingen met minstens drie treffers. Dat belooft altijd spektakel, zelfs als de vorm van beide ploegen wisselt.

Voor AZ is deze kraker meer dan een prestatiemeter. Het is een kans om definitief af te rekenen met het imago van ‘eeuwige nummer twee’. De Alkmaarders hebben Ajax de afgelopen jaren vaker dan eens dwarsgezeten, met als dieptepunt de 1-5 nederlaag in 2020 die de Amsterdammers uiteindelijk de titel kostte. Dergelijke momenten zitten diep in het collectieve geheugen van beide clubs.

Ajax daartegenover komt traditioneel met een zekere arrogantie naar Alkmaar, maar weet dat het AFAS Stadion een van de lastigste uitvalsbases is. Voetbalanalisten benadrukken regelmatig hoe AZ’s agressieve persing en snelle omschakelingen de Ajax-verdediging blootleggen, vooral in de eerste helft. Dat patroon was ook zondag zichtbaar: binnen twintig minuten stond de thuisploeg al met 2-0 voor.

De rivaliteit gaat verder dan het veld. Supportersgroepen, historische transferperikelen en zelfs de geografische tegenstelling tussen het noorden en het westen voeden de spanning. Zelfs in seizoenen waarin beide teams niet om de prijs strijden, staat dit duel garant voor volle tribunes en een geladen sfeer.

Wat deze klassieker extra bijzonder maakt, is de onvoorspelbaarheid. Waar andere topduels soms uitdraaien op tactische schaakpartijen, gaat AZ-Ajax meestal over pure wilskracht en individuele flitsen. Dat leverde zondag weer een wedstrijd op die tot de laatste minuut spannend bleef—en de Eredivisie opnieuw herinnerde aan de magie van deze confrontatie.

AZ’s tactische meesterzet tegen een kwetsbare Ajax

AZ toonde zondag in de AFAS Stadion een meedogenloze efficiëntie die Ajax volledig ontbrak. Waar de Amsterdammers weer eens worstelden met hun kwetsbare defensie, maakte Pascal Jansen’s ploeg elke tegenaanval dodelijk. De 3-1 einduitslag was geen toeval, maar het resultaat van een scherp uitgedachte tactiek die Ajax’s zwakke plekken genadeloos blootlegde.

Vooral de snelle omschakeling van verdedigen naar aanvallen bleek goud waard. AZ’s middenveld, met Vangelis Pavlidis als uitblinker, benutte elke balverlies van Ajax direct. Statistieken tonen aan dat 68% van AZ’s doelpunten deze competitie voortkomen uit counters – een patroon dat zondag weer pijnlijk duidelijk werd. Terwijl Ajax’s achterhoede aarzelde, waren de Alkmaarders alweer op weg naar het doel.

De defensieve organisatie van AZ was even indrukwekkend. Met een compacte 4-4-2-lijn liet Jansen Ajax’s vleugelaanvallers als Brian Brobbey en Steven Bergwijn nauwelijks ruimte. Elke poging om via de zijkant te komen, strandde op een muur van blauw-witte shirts. Analisten wezen na afloop op het contrast: waar AZ elke beweging leek te anticiperen, oogde Ajax’s verdediging ongestructureerd en kwetsbaar.

De derde treffer, een knap afgeronde aanval via Jordy Clasie, onderstreepte AZ’s superioriteit. Niet alleen technisch, maar vooral mentaal was het verschil groot. Terwijl Ajax na de 2-1 nog hoop leek te koesteren, sloten de Alkmaarders de wedstrijd klinisch af – een les in hoe je een kraker wint zonder te glimmen, maar wel met overtuiging.

Drie treffers die de AFAS Arena op zijn kop zetten

De eerste klap kwam al na tien minuten, toen Vangelis Pavlidis met een scherpe kopbal de bal achter Ajax-doelman Gerónimo Rulli schoot. Het was een tekstboekvoorbeeld van hoe AZ de ruimtes tussen de Ajax-verdediging benutte: een snelle voorzet van Maytraap, een slimme loopactie van Pavlidis, en de Griekse spits hoefde alleen nog maar te raken. De AFAS Arena ontplofte, terwijl de Ajax-spelers elkaar verward aankeken. Statistieken lieten later zien dat AZ in de eerste helft maar liefst 63% balbezit had – een zeldzaamheid tegen de Amsterdammers, die normaal gesproken het spel dicteren.

Maar de echte schokgolf volgde in de 38e minuut. Jordan Classie, de jonge middenvelder die dit seizoen al vaker zijn klasse liet zien, nam de bal mee aan de rand van het strafschopgebied, trok twee Ajax-verdedigers naar zich toe en schoot vervolgens met een droge, laaggehouden bal in de verre hoek. Rulli dook nog, maar de bal was al binnen voor hij de grond raakte. Voetbalanalisten wezen later op de besluitvaardigheid van Classie: waar andere spelers nog zouden aarzelen, koos hij direct voor het schot.

De derde treffer, kort na rust, was pure magie. Een snelle counter van AZ, gestart door een onderschepping van Yukinari Sugawara, eindigde met een subtiele steekpass van Tijjani Reijnders naar Jens Odgaard. De Deense spits tikte de bal nonchalant over de uitkomende Rulli heen. Het was een doelpunt dat niet alleen de stand op 3-0 zette, maar ook de laatste hoop bij Ajax wegvaagde.

De reacties op de tribunes spraken boekdelen: AZ-fans zongen luidkeels, terwijl de Ajax-aanhang in stilte bleef. Voor de thuisploeg was het een avond om nooit te vergeten – drie doelpunten die niet alleen de wedstrijd, maar ook de competitie weer helemaal openbraken.

Waarom deze overwinning AZ’s seizoen kan maken

De 3-1 overwinning op Ajax is meer dan drie punten voor AZ. Het is een statement in een seizoen dat tot nu toe wisselvallig verliep. De Alkmaarders stonden voor de wedstrijd op de zesde plek, met een achterstand op de top die groter was dan de ambitie toeliet. Nu, met deze zege tegen de regerend landskampioen, wijst alles erop dat Pascal Jansen’s ploeg de draad weer oppakt. Vooral de wijze waarop AZ won—met een combinatie van tactisch inzicht en koelbloedige afwerking—toont dat de ploeg de diepte heeft om hogerop te komen.

Analisten wijzen erop dat AZ sinds 2010 niet meer zo dominant tegen Ajax speelde. De laatste keer dat de Alkmaarders met twee doelpunten verschil wonnen van de Amsterdammers, was in het seizoen 2018/2019 (2-0). Deze editie was anders: AZ dicteerde het spel, creëerde meer kansen (18 tegen 10) en liet zien dat de defensieve organisatie, vaak een zwakke plek dit seizoen, nu stevig staat. Voor een ploeg die vorig jaar nog streed om de titel, maar uiteindelijk teleurstellend vierde eindigde, is dit het bewijs dat de basis nog steeds aanwezig is.

De psychologische impact mag niet onderschat worden. Ajax kwam met een reeks van vijf ongeslagen wedstrijden naar Alkmaar, maar vertrok met lege handen. Voor AZ is dit een boost—zowel voor het zelfvertrouwen als voor de positie in de competitie. Met nog dertien speelrondes te gaan, staat de ploeg nu op vier punten van de derde plek, die recht geeft op Europees voetbal. Als Jansen zijn team zo blijft laten presteren, is een plek in de top drie plotseling realistischer dan ooit.

Bovendien toonde AZ dat het zonder absolute sterren kan winnen. Waar Ajax leunt op spelers als Brian Brobbey en Steven Bergwijn, was het bij AZ vooral het collectief dat het verschil maakte. Vangelis Pavlidis scoorde, maar de opbouw via Tijani Reijnders en de defensieve inbreng van Yukinari Sugawara waren minstens zo cruciaal. Dat is precies waarom deze overwinning zo veelbelovend is: niet afhankelijk van individuen, maar van een team dat weet wat het wil.

Wat deze nederlaag betekent voor Ajax’ toekomstplannen

De 3-1 nederlaag tegen AZ komt als een harde klap voor Ajax, dat deze competitie al vier punten achterstaat op koploper Feyenoord. Voor een club die vorig seizoen nog streed om de titel tot de laatste speelronde, toont deze uitslag hoe ver de Amsterdammers sportief zijn afgedwaald. Analisten wijzen erop dat de ploeg onder Maurice Steijn nog steeds worstelt met consistentie: in de laatste tien wedstrijden won Ajax er slechts vier, met drie gelijke spelen en nu drie nederlagen. Dat is een opbrengst die ver onder het verwachte niveau ligt voor een club met Europese ambities.

De defensieve kwetsbaarheid was opnieuw pijnlijk zichtbaar. AZ vond gemakkelijk gaten in de Ajax-verdediging, vooral via snelle counters over de flanken. Dat is geen toeval: dit seizoen incasseerde de ploeg al 16 doelpunten in de Eredivisie—een schrikbarend hoog aantal voor een traditionele topclub. De komst van versterkingen in de winterstop lijkt onvermijdelijk, maar de vraag is of de clubleiding bereid is om de benodigde investeringen te doen.

Ook de aanvalslijn mist scherpte. Met Brian Brobbey als enige echte scorende spits ontbreekt het Ajax aan alternatieven die druk kunnen uitoefenen op de verdediging van de tegenstander. De afwezigheid van een creatieven middenvelder—sinds het vertrek van spelers als Dušan Tadić—is duidelijk voelbaar. Zonder structurele verbeteringen dreigt Ajax niet alleen de titelrace te verliezen, maar ook de kwalificatie voor de Champions League.

De nederlaag tegen AZ onderstreept bovendien het groeiende gat met de traditionele concurrentie. Waar Feyenoord en PSV dit seizoen stabiel presteren, lijkt Ajax nog steeds op zoek naar een nieuwe identiteit. Voor een club die gewend is om aan de top mee te draaien, is dit een alarmerend signaal—zowel sportief als financieel.

AZ Alkmaar heeft met een overtuigende 3-1 zege tegen Ajax niet alleen drie cruciale punten gepakt, maar ook een duidelijk signaal afgegeven: deze ploeg is klaar om mee te strijden om de top van de Eredivisie. De combinatie van tactisch inzicht, vechtlust en efficiëntie voor doel maakte het verschil tegen een Ajax dat opnieuw kwetsbaar bleek in defensieve organisatie en mentale scherpte. Voor supporters en analisten is dit een moment om de selectie van Pascal Jansen serieus te nemen—wie deze AZ licht opvat, onderschat de ambitie en kwaliteit van een team dat dit seizoen al meerdere keren heeft laten zien geen genoegen te nemen met een bijrol. De komende weken, met uitdagingen als de bekerwedstrijd tegen PSV en de competitieklapper met Feyenoord, zullen uitwijzen of deze overwinning het startschot was voor een definitieve opmars of een hoogtepunt in een wisselvallig seizoen.