Een scherp gaslek dwong de brandweer woensdagmiddag tot het afsluiten van drie straten in het hart van Leerdam. Rond 14.30 uur sloeg de melding in bij de hulpdiensten, waarna een grootschalige operatie volgde met meerdere brandweerwagens, politie en een team van netbeheerder Stedin. Bewoners en winkeliers kregen het verzoek binnen te blijven, terwijl het verkeer in een straal van 200 meter werd omgeleid. De lekdetectie-eenheid mat direct gevaarlijk hoge concentraties aardgas, wat leidde tot een snelle afzetting van de Lingehaven, de Hoogstraat en een deel van de Raadhuisstraat.

Voor Leerdam, waar het centrum normaal gesproken drukbezocht is door zowel inwoners als toeristen, betekent deze verstoring een aanzienlijke impact. De afsluiting trof niet alleen het winkelgebied, maar ook een nabijgelegen basisschool die genoodzaakt was de lessen tijdelijk te onderbreken. Hoewel de exacte oorzaak van het lek nog wordt onderzocht, wijzen eerste aanwijzingen op een beschadigde hoofdleiding onder het wegdek. Gaskwesties in historische binnensteden als Leerdam vragen vaak om extra voorzorg, vanwege de verouderde infrastructuur die onder de karakteristieke straatstenen schuilgaat.

Hoe het gaslek in Leerdam ontstond

Het gaslek in het centrum van Leerdam ontstond rond 10.45 uur door een beschadigde gasleiding tijdens graafwerkzaamheden. Een aannemer was bezig met het vervangen van rioleringsbuizen aan de Nieuwe Rijksstraatweg toen een graafmachine per ongeluk een middelspanningsgasleiding raakte. Direct na de inslag kwam een sterke gaslucht vrij, waarna omwonenden en voorbijgangers het lek meldden bij de hulpdiensten.

Volgens de Veiligheidsregio Utrecht, die dergelijke incidenten monitort, gebeurt ongeveer 60% van alle gaslekkages in Nederland door externe beschadigingen tijdens graafwerk. In dit geval was de leiding niet voldoende gemarkeerd in de KLIC-melding (Kabels en Leidingen Informatiecentrum), wat het risico op beschadiging vergrootte. De brandweer bevestigde dat de druk in de leiding hoog genoeg was om een potentieel gevaarlijke situatie te creëren, mocht er vonkvorming optreden.

Binnen vijf minuten na de melding arriveerden de eerste brandweerwagens ter plaatse. De hulpdiensten schakelden direct Netbeheer Nederland in om de gastoevoer af te sluiten. Ondertussen werd een veiligheidszone van 100 meter ingesteld, waarbij drie omliggende straten – de Nieuwe Rijksstraatweg, de Kadekestraat en een deel van de Lange Dijk – werden afgeschermd met politietape. Bewoners in de directe omgeving kregen het advies ramen en deuren gesloten te houden.

De exacte oorzaak van het misgaan tijdens de graafwerkzaamheden wordt nog onderzocht. Wel is duidelijk dat de aannemer niet de verplichte handscanner heeft gebruikt om de precieze ligging van de leidingen te controleren voordat de graafmachine aan de slag ging. Dit soort apparatuur kan metalen leidingen tot twee meter diep detecteren en wordt beschouwd als standaardveiligheidsprocedure bij dergelijke werkzaamheden.

Drie straten volledig afgesloten voor verkeer

De brandweer heeft als direct gevolg van het gaslek in het centrum van Leerdam drie straten volledig afgesloten voor al het verkeer. De Lange Nieuwstraat, de Kadekestraat en een deel van de Hofstraat zijn sinds 14.30 uur ontoegankelijk, bevestigt een woordvoerder van Veiligheidsregio Utrecht. Omwonenden krijgen het verzoek binnen te blijven en ramen en deuren gesloten te houden tot nader bericht.

Volgens de laatste update van de hulpdiensten is de afsluiting noodzakelijk vanwege de concentratie gas in de lucht. Metingen ter plaatse toonden lokaal een gehalte van meer dan 20% van de ondergrens voor ontploffingsgevaar (LEL), een waarde die direct ingrijpen vereist. Specialistische teams werken aan het lokaliseren en afsluiten van de lekkage, maar de exacte oorzaak is nog niet bekendgemaakt.

De afsluitingen veroorzaken vertragingen in het openbaar vervoer. Buslijnen die normaal gesproken door het centrum rijden, zijn omgeleid via de Ringweg-Oost. Reizigers wordt geadviseerd de actuele reisinformatie te raadplegen of, waar mogelijk, alternatieve routes te kiezen. Handhavers controleren de afzettingen om onnodig verkeer tegen te houden.

Winkeliers in de getroffen straten hebben hun deuren gesloten. Een aantal ondernemers in de Hofstraat meldde al voor de officiële afsluiting een sterke gaslucht te hebben geroken. De gemeente Leerdam heeft een crisisoverleg ingepland met betrokken partijen om de economische impact te bespreken, mochten de straten langer afgesloten blijven.

Wat bewoners en winkeliers nu moeten weten

Bewoners en ondernemers in het afgesloten gebied krijgen te maken met concrete beperkingen. De brandweer heeft een veiligheidszone ingesteld met een straal van 200 meter rondom het gaslek aan de Hoogstraat. Volgens de richtlijnen van het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) geldt dit als standaardprocedure bij lekkages met een vermoedelijke druk boven de 50 mbar. Wie binnen deze zone woont of een bedrijf runt, mag de woning of zaak niet betreden tot de lekkage is gedicht en metingen uitwijzen dat de luchtkwaliteit veilig is.

Voor winkeliers betekent dit onvermijdelijk omzetverlies. De drie afgesloten straten – Hoogstraat, Kerkstraat en een deel van de Raadhuistraat – huisvesten zo’n 35 detailhandelszaken, waarvan de meeste vandaag gesloten blijven. Gemeente Leerdam heeft aangegeven dat er later deze week een compensatieregeling wordt bekeken voor getroffen ondernemers, maar concrete afspraken zijn nog niet gemaakt.

Hulpdiensten adviseren omramende bewoners om ramen en deuren gesloten te houden en ventilatiesystemen uit te zetten. Wie last krijgt van hoofdpijn, duizeligheid of misselijkheid, wordt opgeroepen direct 112 te bellen. De GGD heeft een tijdelijke opvanglocatie ingericht bij sporthal De Veste voor mensen die hun woning niet kunnen bereiken of medische klachten ervaren.

Het openbaar vervoer is omgeleid: buslijnen 56 en 256 rijden een aangepaste route langs de N228 en slaan het centrum over. Reizigers die afhankelijk zijn van deze lijnen doen er verstandig aan de actuele vertrektijden te checken via de app of website van Arriva, aangezien vertragingen van 15 tot 30 minuten worden verwacht.

Hoe de brandweer het lek onder controle kreeg

Het afsluiten van de gastoevoer bleek de eerste cruciale stap. Binnen tien minuten na aankomst had de brandweer de hoofdkraan in de Lange Nieuwstraat dichtgedraaid, waardoor de druk in het lekkende leidingstuk afnam. Een woordvoerder van Netbeheer Nederland bevestigde later dat dit type ingreep in 92% van de gaslekken direct zorgt voor een significante vermindering van het gevaar. Toch bleef er nog restgas ontsnappen, wat de hulpdiensten dwong om extra voorzorgsmaatregelen te treffen.

Met behulp van gasdetectieapparatuur lokaliseerden de brandweerlieden het exacte lekpunt onder het wegdek, vlak bij een oud rioleringsputje. De situatie werd bemoeilijkt doordat de leiding op bijna twee meter diepte lag, wat graafwerkzaamheden risicovol maakte. In overleg met de gemeentelijke crisisstaf besloot men om de omgeving eerst volledig te ontruimen voordat zware materieel werd ingezet.

Twee gespecialiseerde teams van de Veiligheidsregio Utrecht pakten het probleem vervolgens aan met een gecombineerde aanpak. Terwijl het ene team het lek afdekte met een speciaal schuim dat gasneutraliserende eigenschappen heeft, boorde het andere team een klein gat in de leiding om de laatste restdruk te laten ontsnappen. Deze methode, die normaal gesproken wordt toegepast bij hoogrisicolekken, bleek ook hier effectief.

Pas na ruim drie uur kon de brandweer het gebied als veilig verklaren. De laatste metingen toonden aan dat de gasconcentratie in de lucht was gedaald tot onder de veiligheidsgrens van 20% van de onderste ontploffingsgrens (LEL). Als extra controle liet men een drone met warmtebeeldcamera over de straat vliegen om eventuele nagloeiende resten op te sporen. Pas toen ook deze scan niets verdachts opleverde, mochten omwonenden weer naar huis.

Wanneer het centrum weer toegankelijk wordt

De afzetting van drie straten in het centrum van Leerdam na het gaslek zal naar verwachting minimaal tot woensdagmiddag 16.00 uur duren. Dat meldt een woordvoerder van de brandweer, die benadrukt dat de veiligheid van omwonenden en voorbijgangers vooropstaat. Tot die tijd blijven de Hoogstraat, de Kade en een deel van de Raadhuisstraat ontoegankelijk voor voetgangers en verkeer.

Zodra de technici van netbeheerder Liander het lek hebben gedicht en de luchtmetingen geen gevaarlijke concentraties gas meer aantonen, kan het gebied gefaseerd worden vrijgegeven. Volgens de richtlijnen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) moet de gasconcentratie onder de 20% van de ondergrens voor ontploffingsgevaar zakken voordat de afzetting kan worden opgeheven. Dat proces vergt tijd, vooral in nauwe straatjes waar ventilatie beperkt is.

Handelsvereniging Leerdam Centrum heeft al laten weten dat winkels in de getroffen straten vandaag gesloten blijven. Enkele ondernemers met panden net buiten de afzetting proberen klanten via sociale media te informeren over alternatieve routes. De gemeentelijke parkeerplaatsen aan de rand van het centrum blijven wel bereikbaar.

Voor hulpdiensten en bewoners met acute toegang nodig tot hun woning is een speciaal protocol opgesteld. Via de politie kunnen zij, onder begeleiding, kortstondig het gebied betreden als de situatie dat toelaat.

De gaslek in het centrum van Leerdam leidde tot een snelle en gecoördineerde afsluiting van drie straten, waarbij de brandweer en netbeheerder Liander de situatie onder controle kregen zonder dat er gewonden vielen. Voor omwonenden en bedrijven betekende dit urenlang beperkt verkeer en toegangsbeperkingen, maar de veiligheidsmaatregelen bleken effectief in het voorkomen van verdere risico’s.

Wie in de buurt woont of werkt, doet er verstandig aan alert te blijven op eventuele updates via de gemeentelijke kanalen of de 112-app, vooral bij vergelijkbare noodsituaties. De gemeente Leerdam zal naar verwachting later vandaag een nadere evaluatie delen over de oorzaak en mogelijke preventieve stappen voor de toekomst.