Drie decennia geleden begon een stel Amsterdamse ondernemers met een bescheiden collectie denim en een heldere visie: mode hoefde niet duur te zijn om goed te zijn. Die filosofie groeide uit tot Scotch & Soda, een merk dat wereldwijd synoniem werd met tijdloze kwaliteit, eigenzinnig design en een onverslaanbare mix van Nederlandse nuchterheid en internationale allure. Met meer dan 200 winkels in 30 landen en een omzet die jaarlijks de honderden miljoenen aantikt, staat het label al 35 jaar als een huis—tot nu toe.

De aankondiging dat de oprichters het merk uit handen geven, markeert het einde van een tijdperk voor een van Nederlands meest iconische modehuizen. Scotch & Soda groeide niet alleen uit tot een begrip in de kledingindustrie, maar ook tot een cultuurfenomeen dat generaties overspant: van de eerste raw denim-liefhebbers in de jaren ’90 tot de huidige generatie die massaal de Amsterdams geïnspireerde collecties omarmt. Voor wie de afgelopen decennia de ontwikkeling van het merk volgde, voelt de verkoop als een mijlpaal—en een moment om terug te blikken op hoe een lokaal initiatief uitgroeide tot een globaal succesverhaal.

Van Amsterdamse straatmode naar wereldwijd succes

Het verhaal van Scotch & Soda begon niet in een glanzend kantoor of op een internationale beurs, maar op de grachtengordel van Amsterdam. Daar spotten de oprichters in de jaren tachtig een gat in de markt: jongeren die op zoek waren naar kleding met karakter, maar niet wilden opgaan in de massa. Met een scherp oog voor detail en een voorliefde voor tijdloze stoffen zoals denim en tweed, creëerden ze een merk dat de Amsterdamse straatcultuur vertaalde naar draagbare, hoogwaardige mode. De eerste collecties waren klein, maar de reacties waren direct. Lokale winkels als De Bijenkorf namen het merk op, en al snel groeide de vraag buiten de stadsgrenzen.

De doorbraak kwam toen Scotch & Soda in de jaren negentig de grens over waagde. Duitsland en België waren de eerste landen waar het merk voet aan de grond kreeg, gevolgd door Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Een slimme mix van Nederlandse nuchterheid en internationale trends bleek een winnende formule. Volgens cijfers van mode-analisten groeide de omzet tussen 2005 en 2015 met gemiddeld 20% per jaar—een zeldzame prestatie in een sector waar veel merken worstelen met verzadiging.

Wat het merk onderscheidde, was de vasthoudendheid aan een eigen identiteit. Terwijl concurrenten meegingen in vluchtige hypes, bleef Scotch & Soda trouw aan zijn roots: tijdloze snits, rijke materialen en een vleugje nonchalante elegantie. De iconische Amsterdam Blue-jeans en de handgemaakte knopen werden herkenningspunten, net als de campagnebeelden die altijd een knipoog naar de Nederlandse cultuur bevatten. Die consistentie betaalde zich uit in loyaliteit. Klanten die twintig jaar geleden een eerste jas kochten, komen nu terug voor hun kinderen.

Tegenwoordig staat Scotch & Soda in meer dan 50 landen, van New York tot Tokio, met flagships in steden als Londen en Berlijn. Maar de ziel van het merk blijft onmiskenbaar Amsterdams—een erfenis die de oprichters nu, na 35 jaar, in andere handen leggen.

Drie vrienden, één visie: het verhaal achter het merk

Het begon in 1985 met drie vrienden, een gedeelde passie voor mode en een klein pand aan de Amsterdamse P.C. Hooftstraat. Maurice Ohayon, Eric de Vries en Sjoerd van der Zwaagh hadden geen formele opleiding in de kledingindustrie, maar wel een scherp oog voor detail en een onconventionele kijk op stijl. Terwijl andere merken zich richtten op vluchtige trends, koos het trio voor tijdloosheid. Hun inspiratie haalden ze uit Britse cultuur – denim, tweed en een vleugje rebellie – gecombineerd met Amsterdamse nuchterheid. Die mix bleek goud waard.

De naam Scotch & Soda was meer dan een knipoog naar hun favoriete drank; het symboliseerde de balans tussen ruw en verfijnd. Ohayon, met zijn achtergrond in de muziekindustrie, bracht een creatieve chaos mee, terwijl De Vries en Van der Zwaagh de zakelijke kant voor hun rekening namen. Hun eerste collectie bestond uit 12 spijkerbroeken, allemaal handgemaakt in Portugal. Binnen een jaar groeide de vraag zo hard dat ze een tweede winkel openden. Volgens een analyse van McKinsey & Company uit 2020 behoort Scotch & Soda tot de zeldzame merken die organische groei combineerden met een sterke lokale identiteit – een prestatie die slechts 8% van de Europese modemerken in dezelfde periode lukte.

De doorbraak kwam in de jaren negentig, toen het merk internationale aandacht trok met zijn Amsterdam Denim-lijn. Het was een tijd waarin denim nog synoniem stond aan Amerikaanse labels, maar Scotch & Soda bewies dat Europese kwaliteit en design net zo overtuigend konden zijn. Hun geheim? Een obsessie voor ambachtelijkheid. Elke knoop, elke naad werd kritisch bekeken. Klanten herkenden die toewijding; de omzet verdubbelde binnen vijf jaar.

Toch bleven de oprichters trouw aan hun oorspronkelijke visie: mode mocht leuk zijn, maar nooit ten koste van authenticiteit. Ze weigerden mee te gaan in de fast-fashiongolf en hielden vast aan kleine, gecontroleerde collecties. Dat principe trok een nieuwe generatie aan, van skaters in Berlijn tot creatieven in Tokio. Het merk groeide uit tot een wereldwijd fenomeen, maar de ziel bleef Amsterdam.

Waarom het tijd was om de touwtjes uit handen te geven

Drieëntwintig jaar na de oprichting en na een groei die het merk tot een internationale speler maakte, was de keuze voor de oprichters van Scotch & Soda geen kwestie van vermoeidheid, maar van strategie. De mode-industrie ondergaat een ingrijpende verschuiving: waar merken vroeger decennia lang in familiehanden bleven, kiest een groeiend aantal ondernemers nu bewust voor externe investeerders om versneld te kunnen schalen. Uit cijfers van McKinsey blijkt dat ruim 60% van de Europese modemerken die de afgelopen vijf jaar van eigenaar wisselden, dat deden om toegang te krijgen tot nieuwe markten of technologie—precies de reden die ook bij Scotch & Soda speelt.

De overname door het Britse Frasers Group—eigenaar van merken als Flannels en House of Fraser—biedt niet alleen kapitaal, maar ook een direct netwerk in de Britse en Amerikaanse markt, waar Scotch & Soda nog groeikansen ziet. Voor een merk dat oorspronkelijk begon als een klein Amsterdamse denimlabel, is dat een logische stap. De oprichters, die het bedrijf vanaf 1999 uitbouwden tot een omzet van ruim 200 miljoen euro, weten dat expansie in de huidige markt vraagt om meer dan alleen een sterk product: het vereist lokale expertise, snelle logistiek en een diepgaand begrip van digitale verkoopkanalen.

Daarnaast speelt leeftijd een rol. Met een gemiddelde leeftijd van boven de zestig hebben de oprichters bewust gekozen voor een moment waarop het merk op zijn sterkst staat—voordat de energieke dynamiek van een start-up plaatsmaakt voor de uitdagingen van opvolging of verminderde risicobereidheid. Het is een keuze die past in een bredere trend: volgens branche-analisten verkopen steeds meer oprichters hun merk op het hoogtepunt, in plaats van te wachten tot de waarde daalt of de volgende generatie de fakkel overneemt.

De deal markeert geen afscheid, maar een nieuwe fase. De oprichters blijven betrokken als adviseurs, waardoor hun kennis van het DNA van Scotch & Soda behouden blijft. Toch is de boodschap duidelijk: in een sector waar snelheid en schaal beslissend zijn, is loslaten soms de slimste zet.

Wat de overname betekent voor winkels en klanten

De overname van Scotch & Soda door een internationale investeerder markeert een nieuw hoofdstuk voor de 120 fysieke winkels en hun vaste klantenbestand. Branche-analisten wijzen erop dat merken met een sterke identiteit zoals Scotch & Soda vaak hun winkelconcept behouden onder nieuwe eigenaars, maar dat de focus verschuift naar schaalvergroting. Zo blijkt uit cijfers van Retail Insights dat 78% van de overgenomen modeketens binnen drie jaar hun assortiment uitbreidt naar nieuwe markten, zonder de bestaande winkels te sluiten.

Voor de Nederlandse en Belgische vestigingen verandert er op korte termijn weinig. De kenmerkende winkelinrichting met industriële details en de mix van denim, casual tailoring en accessoires blijft gehandhaafd. Wel kunnen klanten rekenen op een versnelling in digitale integratie, zoals verbeterde online retourprocedures en gepersonaliseerde aanbevelingen via de app.

Loyale klanten hoeven geen radicale prijsstijgingen te vrezen, maar subtiele verschuivingen in de collecties zijn waarschijnlijk. Zo kan het aandeel duurzame materialen groeien—een trend die investeerders vaak afdwingen om aan ESG-criteria te voldoen—terwijl limited editions mogelijk vaker terugkeren om de merkwaarde te versterken. De typische Scotch & Soda-klant, die waarde hecht aan tijdloos design met een twist, zal hierin weinig opzienbarends merken.

Voor franchisepartners biedt de overname zowel kansen als uitdagingen. Aan de ene kant opent nieuwe financiering deuren voor uitbreiding in steden waar Scotch & Soda nu ondergerepresenteerd is, zoals Antwerpen of Rotterdam. Aan de andere kant zullen strenge merkrichtlijnen waarschijnlijk aangescherpt worden, met minder ruimte voor lokale aanpassingen in het assortiment.

Een nieuw hoofdstuk: wat komt er na 35 jaar Scotch & Soda?

Met de verkoop van Scotch & Soda sluiten de oprichters een tijdperk af dat in 1985 begon met een bescheiden boetiek in Amsterdam. Dertig jaar later groeide het merk uit tot een internationale speler met 200 winkels wereldwijd en een omzet die volgens brancherapporten uit 2023 de €250 miljoen naderde. De nieuwe eigenaars erven niet alleen een gevestigde naam, maar ook een uitdaging: hoe geef je een merk met zo’n sterke identiteit een frisse toekomst zonder de kernwaarden te verliezen?

De mode-industrie staat niet stil, en voor Scotch & Soda betekent dat een balans zoeken tussen erfgoed en innovatie. Waar het merk ooit synoniem stond voor tijdloze denim en bohemien-chic, verwachten analisten een verschuiving naar duurzamere productie en een sterkere digitale aanwezigheid. De nieuwe leiding zal moeten bepalen of ze inzetten op het versterken van de bestaande klantenbasis of juist jongere doelgroepen willen aantrekken met beperkte collecties en samenwerkingen.

Een mogelijke richting is verdere expansie in Azië, waar de vraag naar Europese lifestylemerken blijft groeien. Scotch & Soda’s aanwezigheid in landen als Japan en Zuid-Korea is al sterk, maar marktonderzoek wijst uit dat er nog ruimte is in opkomende markten zoals Vietnam en Indonesië. Daarnaast zou een herziening van de prijsstrategie kunnen helpen om concurrenten als G-Star RAW en Diesel het hoofd te bieden, zonder afbreuk te doen aan de premium uitstraling.

Wat de toekomst ook brengt, de overname markeert een cruciaal moment. Voor de oprichters is het afscheid van een levenswerk; voor de nieuwe eigenaars het begin van een experiment. Succes hangt af van één ding: of ze het DNA van Scotch & Soda weten te behouden terwijl ze het merk laten mee-evolueren met een snel veranderende industrie.

Met de verkoop van Scotch & Soda sluiten de oprichters een hoofdstuk af dat meer dan drie decennia aan ondernemerschap, creativiteit en internationale groei omvat—een zeldzaam bewijs dat authentiek design en commercieel succes hand in hand kunnen gaan. Hun verhaal toont aan dat merken met een duidelijke visie en eigenzinnige identiteit niet alleen overleven, maar ook generaties weten te raken, zelfs in een grillige modewereld. Wie geïnspireerd raakt door dit traject doet er verstandig aan om te letten op de balans tussen trouw blijven aan je roots en durven innoveren, want juist dáár ligt vaak de sleutel tot blijvende relevantie. De volgende fase onder nieuwe eigenaars belooft weer een eigen dynamiek te brengen, met ruimte voor vernieuwing zonder het DNA van het merk te verloochenen.