Op zondag 26 oktober 2025 gaat om 3 uur ’s nachts de klok een uur achteruit—officieel het einde van de zomertijd. Voor miljoenen Europeanen betekent dit een extra uurtje slaap, maar ook het begin van donkere avonden die wekenlang eerder invallen. De discussie over het nut van het verzetten van de klok woedt al jaren, met tegenstanders die wijzen op gezondheidseffecten en voorstanders die vasthouden aan energiebesparing. Toch blijft de regelgeving voorlopig ongewijzigd: in 2025 schuiven we, net als elk najaar, weer een uur terug.
Voor wie denkt dat klok verzetten 2025 slechts een klein ritueel is, komt bedrogen uit. De overgang beïnvloedt alles: van biologische ritmes en verkeersveiligheid tot de planning van treinen en vluchten. Bedrijven passen openingstijden aan, boeren stellen melkroundes bij, en techbedrijven zorgen dat systemen automatisch meeschakelen. Wie zich nu al afvraagt hoe laat het echt is als de klok in oktober 2025 weer wordt verzet, doet er verstandig aan de datum in de agenda te zetten—want vergeten is geen optie.
Waarom verzet Nederland eigenlijk de klok?
Het verzetten van de klok is een traditie die in Nederland al sinds 1977 jaarlijks voor discussie zorgt. De oorsprong ligt in de oliecrisis van de jaren 70, toen landen in Europa op zoek gingen naar manieren om energie te besparen. Door de klok in de zomer een uur vooruit te zetten, zou er minder kunstlicht nodig zijn in de avonduren. Een eenvoudige maatregel met een groot doel: minder elektriciteit verbruiken en de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen.
Toch blijft de vraag of het daadwerkelijk werkt. Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) uit 2018 bleek dat slechts 38 procent van de Nederlanders de zomertijd nog steeds zinvol vindt. Critici wijzen erop dat het energiebesparende effect minimaal is in een tijdperk met LED-verlichting en slimme thermostaten. Bovendien veroorzaakt de tijdswisseling jaarlijks verstoorde slaappatronen, wat volgens slaapexperts tot wel een week kan duren voordat het lichaam zich heeft aangepast.
Een ander argument voor het handhaven van de zomertijd is de afstemming met buurlanden. Nederland past de klok aan volgens EU-richtlijnen, om chaos in internationale transport- en communicatiesystemen te voorkomen. Zonder deze afstemming zouden treinen, vluchten en digitale systemen uit de pas lopen. Toch groeit de roep om de wintertijd permanent in te voeren—een keuze die landen als Rusland en Turkije al hebben gemaakt.
De discussie draait niet alleen om praktische overwegingen, maar ook om cultuur. Lichte avonden in de zomer worden gewaardeerd door horeca, toerisme en sporters, terwijl anderen juist de donkere ochtenden in de wintertijd verkiezen. Een definitieve keuze lijkt vooralsnog ver weg, zolang er geen Europese consensus is.
De laatste zondag van oktober: precies dit moment
De laatste zondag van oktober valt in 2025 op 26 oktober—een datum die voor veel Europeanen synoniem staat met een uur extra slaap. Om drie uur ’s nachts schuift de klok een uur terug, van 3:00 naar 2:00 uur, waardoor de wintertijd weer ingaat. Voor nachtbrakers en vroege vogels betekent dit een subtiele verschuiving in het dagritme, terwijl de ochtendspits plotseling in het donker plaatsvindt.
Uit onderzoek van de Europese Commissie blijkt dat ongeveer 60% van de Europeanen de wintertijd verkiest boven de zomertijd, vooral vanwege de lichtere ochtenden. Toch roept de jaarlijkse klokverandering steeds meer discussie op. Slaapexperts waarschuwen al jaren voor de kortstondige verstoring van het bioritme, die bij sommige mensen leidt tot vermoeidheid of concentratieproblemen in de dagen erna.
Voor technologie is het eenvoudiger: smartphones, computers en de meeste slimme apparaten passen zich automatisch aan. Maar wie nog een oude wekker, ovenklok of polshorloge heeft, moet zelf aan de slag. Vergeet ook de klok in de auto niet—een detail dat jaarlijks voor vertraging zorgt bij onoplettende bestuurders.
De verandering heeft ook economische gevolgen. Energiebedrijven registreren een lichte stijging in stroomverbruik tijdens de avonduren, nu het eerder donker wordt. Boeren en veehouders moeten hun schema’s aanpassen, terwijl de horeca soms profiteert van de extra uurtjes daglicht in de zomermaanden—al is dat effect in oktober al lang vervlogen.
Wat betekent een uur terug voor je nachtrust?
Een uur terugdraaien klinkt als een geschenk uit de hemel voor wie van slapen houdt. Toch is de impact op de nachtrust niet voor iedereen hetzelfde. Onderzoek van slaapwetenschappers toont aan dat ongeveer 30% van de mensen last krijgt van een verstoord slaapritme in de week na de overgang naar wintertijd. Het lichaam heeft tijd nodig om te wennen aan de plotselinge verschuiving in daglicht, vooral omdat de avonden eerder donker worden.
De extra 60 minuten in bed betekenen niet automatisch een betere nachtrust. Voor lichte slapers kan de verandering juist leiden tot vaker wakker worden of moeite met inslapen. Dat komt doordat het interne klokje – de biologische ritmes die hormonen zoals melatonine aansturen – even uit balans raakt. Wie ’s avonds al moeite had met ontspannen, merkt soms dat de klokverandering die problemen verergert.
Gelukkig is er goed nieuws: de meeste mensen passen zich binnen drie tot vijf dagen aan. Kinderen en ouderen hebben vaak iets langer nodig, maar ook voor hen is de aanpassing meestal tijdelijk. Een vast slaapritueel, zoals een warm bad of een boek lezen zonder schermen, helpt het lichaam sneller synchroniseren met de nieuwe tijd.
Wie last houdt van de overgang, kan kleine aanpassingen maken in de dagen ervoor. Elke avond 15 minuten eerder naar bed gaan vanaf een week voor de tijdswisseling vermindert de schok. En hoewel de donkere ochtenden in eerste instantie tegenwerken, biedt wintertijd uiteindelijk meer natuurlijk ochtendlicht voor wie vroeg opstaat – een voordeel voor de circadiaanse ritmes op lange termijn.
Zo voorkom je verwardheid met digitale apparaten
De overgang naar wintertijd brengt jaarlijks verwarring met zich mee, vooral bij digitale apparaten die niet altijd automatisch meeschakelen. Zo blijkt uit onderzoek van een grote Nederlandse consumentenorganisatie dat bijna 20% van de smartwatches en fitnessbanden handmatig moet worden bijgesteld, omdat ze geen verbinding maken met een tijdserver. Ook oudere smartphones en tablets kunnen vastlopen in de zomertijd als de software niet up-to-date is. Wie op zondagochtend 26 oktober 2025 om 3 uur de klok een uur terugzet, doet er verstandig aan vooraf te controleren welke apparaten dat niet zelf regelen.
Gelukkig zijn moderne besturingssystemen zoals iOS, Android en Windows zo ingesteld dat ze de tijdzone-automatisch aanpassen. Toch loont het om even de instellingen te checken: ga naar ‘Datum en tijd’ en zorg dat de optie ‘Automatisch instellen’ is ingeschakeld. Voor wie een slimme thermostaat, beveiligingscamera of andere IoT-apparaten heeft, geldt hetzelfde advies. Fabrikanten als Nest en Ring benadrukken in hun handleidingen dat een stabiele internetverbinding cruciaal is voor een vlotte overgang.
Wie veel onderweg is, kan te maken krijgen met extra hoofdbrekens. Navigatiesystemen in auto’s — met name oudere modellen — synchroniseren niet altijd direct met de nieuwe tijd. Een handmatige update via het instellingenmenu voorkomt dat de aankomsttijd op bestemmingen plots een uur afwijkt. Ook treinkaartjes die digitaal zijn gekocht, kunnen voor verrassingen zorgen als de vertrektijd niet klopt met de aangepaste klok. NS raadt reizigers aan om in het weekend van de tijdswissel extra alert te zijn.
Voor wie de zekerheid wil, bestaat er een eenvoudige truc: zet alle belangrijke apparaten al op zaterdagavond handmatig een uur achteruit. Zo ontdek je direct welke apparaten problemen geven en kun je rustig zoeken naar een oplossing zonder de drukte van zondagochtend. Een kleine moeite die veel ergernis scheelt.
Einde aan het klokkengeklok? Dit zijn de plannen
De eeuwige discussie over zomer- en wintertijd lijkt eindelijk richting een oplossing te bewegen. Al in 2018 stemde het Europees Parlement voor het afschaffen van het seizoensgebonden klokverzetten, maar door bureaucratische vertragingen en gebrek aan unanimiteit tussen lidstaten bleef de verandering uit. Nu staat het onderwerp opnieuw hoog op de agenda, met concrete voorstellen om vanaf 2026 definitief te stoppen met het verzetten van de klok.
Een meerderheid van de EU-landen lijkt te neigen naar permanente zomertijd. Onderzoek van de Europese Commissie toonde aan dat 84% van de 4,6 miljoen respondenten in een openbare raadpleging de voorkeur gaf aan het behouden van de zomertijd. De belangrijkste argumenten: meer daglicht in de avond, energiebesparing en minder verkeersongelukken. Critici waarschuwen echter voor donkere winterochtenden, wat vooral in noordelijke landen zoals Finland en Zweden tot praktische problemen zou kunnen leiden.
De Nederlandse overheid heeft nog geen definitief standpunt ingenomen, maar volgt de ontwikkelingen op EU-niveau nauwlettend. Een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat benadrukte eerder dat een gecoördineerde aanpak binnen Europa essentieel is om chaos in tijdzones en economische activiteiten te voorkomen. Zonder afstemming zou een lappendeken van verschillende tijdsystemen kunnen ontstaan, met alle logistieke en technische complicaties van dien.
Mochten de plannen doorgaan, dan zou 26 oktober 2025 wel eens de laatste keer kunnen zijn dat Nederlanders de klok een uur terugzetten. Voor wie nu alvast wil wennen: in landen als Rusland, Turkije en delen van de VS is het klokverzetten al jaren geschrapt—zonder dat de wereld er op instortte.
De laatste zondag van oktober 2025 markeert weer het einde van de zomertijd, wanneer de klok om 3.00 uur een uur terugspringt naar 2.00 uur—een moment dat voor velen zowel een winstuur slaap als een teken is dat de donkere wintermaanden eraan komen. Wie de overgang soepel wil laten verlopen, doet er verstandig aan alvast rekening te houden met het eerdere donker worden in de avond, vooral in het verkeer of bij buitenactiviteiten. Slimme apparaten als telefoons en computers passen zich automatisch aan, maar voor wekkers, ovenklokken en andere handmatige tijdsaanduidingen loont het om ’s avonds laat of de volgende ochtend even te controleren. Hoe lang deze jaarlijkse klokdans nog blijft bestaan, hangt af van de Europese besluitvorming—waarvoor de discussie over afschaffing van de tijdswisseling nog altijd op de politieke agenda staat.