Estavana Polman stopt na 187 interlands met handbal: Ik ben klaar

Met 187 interlands, twee Olympische Spelen en een Europees kampioenschap op zak sluit Estavana Polman een hoofdstuk af dat Nederlands handbal jarenlang heeft gedefinieerd. Haar beslissing om na vijftien jaar de oranje tenue aan de wilgen te hangen, komt niet als een verrassing—de 31-jarige speelster liet al langer doorschemeren dat het moment naderde. Toch voelt het als het einde van een era: Polman was niet zomaar een speler, maar het gezicht van een generatie die het vrouwenhandbal in Nederland naar ongekende hoogtes tilde.

Voor liefhebbers van de sport markeren dit soort afscheidspartijen altijd een moment van reflectie. Estavana Polman groeide uit tot een icoon, niet alleen door haar scherpe passes en onverzettelijke verdediging, maar ook door haar leiderschap op en naast het veld. Haar vertrek roept herinneringen op aan memorabele wedstrijden, zoals de zilveren medaille op het EK van 2019, en zorgt er tegelijk voor dat de blik richting de toekomst verschuift. Wat blijft, is een nalatenschap die jongere speelsters zal inspireren—en de vraag hoe het Nederlandse team haar invloed gaat compenseren.

Een leven vol handbal en internationale successen

Estavana Polman schreef geschiedenis in het Nederlandse handbal. Haar carrière strekte zich uit over bijna twee decennia, waarin ze uitgroeide tot een van de meest herkenbare gezichten van de sport. Met 187 interlands op haar naam – een record voor een Nederlandse handbalster – werd ze het boegbeeld van een generatie die het vrouwenhandbal in Nederland definitief op de kaart zette. Haar spelintelligente, technische vaardigheden en leiderschap op het veld maakten haar onmisbaar voor het nationale team.

De hoogtepunten volgden elkaar op. Polman was een sleutelfiguur tijdens het EK van 2016, waar Nederland verrassend de halve finales bereikte. Twee jaar later, op het WK in Duitsland, leidde ze het team naar een historische vierde plaats – het beste resultaat ooit voor Oranje bij een wereldkampioenschap. Haar vermogen om onder druk te scoren en medespeelsters te inspireren, werd door handbalanalisten vaak vergeleken met dat van topsters uit traditionele handballanden als Noorwegen en Frankrijk.

Haar clubcarrière was net zo indrukwekkend. Na jaren in de Nederlandse competitie maakte ze de overstap naar de Duitse Bundesliga, waar ze voor teams als SG BBM Bietigheim uitkwam. In de Champions League toonde ze herhaaldelijk haar klasse tegen de absolute top van Europa. Statistieken tonen aan dat Polman tijdens haar hoogtijdagen gemiddeld 5,2 goals per wedstrijd scoorde in internationale clubcompetities – een cijfer dat haar efficiëntie en consistentie onderstreept.

Polmans invloed reikte verder dan alleen prestaties. Als een van de weinige Nederlandse handbalsters met een dergelijke internationale uitstraling, trok ze aandacht naar de sport in een land waar voetbal meestal domineert. Haar besluit om nu te stoppen markeren dan ook niet alleen het einde van een individuele carrière, maar sluit een tijdperk af voor het Nederlandse handbal.

Het besluit na 187 interlands: waarom nu?

Na 187 interlands en bijna twee decennia aan de top van het internationale handbal trekt Estavana Polman een streep. Het besluit kwam niet uit het niets, maar was het resultaat van een bewuste afweging. Polman, die sinds haar debuut in 2010 uitgroeide tot een van de meest constante speelsters van Oranje, gaf aan dat het moment nu rijp was. “Ik voel dat ik alles heb gegeven wat ik kon,” zei ze in een reactie. De timing is opvallend: na een teleurstellende EK-campagne vorig jaar, waar Oranje in de kwartfinales strandde, leek een doorstart logisch. Toch koos ze voor het omgekeerde.

Handbalanalisten wijzen erop dat Polmans fysieke belasting de afgelopen jaren aanzienlijk was. Met gemiddeld 40 wedstrijden per seizoen—club en nationale ploeg—is de slijtage bij een 31-jarige speelster niet te onderschatten. “Topsporters in teamsporten hebben vaak een piek van acht tot tien jaar op het hoogste niveau,” aldus een ervaren sportfysioloog. Polman overschreed die termijn ruimschoots. Haar lichaam gaf signalen af, maar het was vooral de mentale kant die doorsloeg: de eindeloze cyclus van trainingen, reizen en herstel eiste zijn tol.

De keuze valt des te meer op omdat Polman nog steeds tot de beste speelsters van de Nederlandse competitie behoort. Bij Borussia Dortmund—waar ze sinds 2022 onder contract staat—was ze deze seizoen nog goed voor een gemiddelde van 5,2 goals per wedstrijd. Toch overwoog ze niet langer de balans tussen prestatie en privéleven. “Handbal heeft me alles gegeven, maar ik wil ook ruimte voor andere dingen,” benadrukte ze. Voor veel topsporters een herkenbaar dilemma, zeker in een sport waar de internationale kalender steeds drukker wordt.

Haar afscheid markeert het einde van een tijdperk. Polman was onderdeel van de generatie die Nederlands handbal op de kaart zette, met als hoogtepunt het WK-zilver in 2015. Dat ze nu stopt, terwijl het team zich voorbereidt op nieuwe uitdagingen, onderstreept haar overtuiging: beter een punt zetten op het juiste moment dan wachten tot het spel je loslaat.

De emotionele afscheidspersconferentie in eigen woorden

De stem van Estavana Polman trilde licht toen ze voor de laatste keer als speelster van Oranje voor de microfoons stond. Geen grote gebaren, geen theatrale woorden—alleen de rauwe, onversneden waarheid van iemand die na 187 interlands weet dat het tijd is. “Ik ben klaar,” zei ze, terwijl haar blik even naar beneden gleed, alsof ze de gewichtige woorden zelf nog moest verwerken. De persconferentie was geen afvinkmoment, maar een intiem afscheid van het shirt dat ze vijftien jaar lang als een tweede huid droeg.

Polman koos er bewust voor om de emoties niet te onderdrukken. Tussen de statistieken—drie Olympische Spelen, twee EK-zilveren medailles, een WK-brons—door vertelde ze over de momenten die geen cijfers kunnen vatten. Zoals de stilte in de kleedkamer na een verloren finale, de handen van teamgenoten die haar overeind hielden na een blessuretijdperk, of het geluid van een zaal die haar naam scande. “Handbal heeft me meer gegeven dan ik ooit had kunnen dromen,” benadrukte ze, met een stem die zowel dankbaarheid als vermoeidheid uitstraalde.

Opvallend was haar openheid over de mentale tol die topsport vraagt. Volgens sportpsychologen is het geen uitzondering dat atleten na een loopbaan als die van Polman—met pieken als topscoorder op het EK 2016 en dalen als langdurige revalidaties—een gevoel van leegte ervaren. Polman zelf noemde het “een rare mix van opluchting en verdriet.” Ze laughte even toen ze vertelde hoe ze vorige week nog in de supermarkt stond en automatisch haar schouders introk bij het zien van een bal. “Sommige reflexen verdwijnen nooit, geloof ik.”

Toen de laatste vraag was gesteld en de camera’s uitgingen, bleef ze nog even zitten, alsof ze de sfeer wilde vasthouden. Geen dramatisch afscheid, maar een rustig moment van acceptatie. De vrouw die ooit als tiener met trillende knieën haar debuut maakte tegen Duitsland, stond nu op als een speler wier erfenis al was veiliggesteld—niet in records, maar in de herinneringen van een generatie handbalfans.

Wat haar vertrek betekent voor het Nederlands handbalteam

Het vertrek van Estavana Polman laat een gapend gat achter in het Nederlands handbalteam. Met 187 interlands op haar naam was ze niet alleen een van de meest ervaren speelsters, maar ook een cruciale schakel in het aanvalsspel. Haar vermogen om onder druk te scoren en het spel te leiden maakte haar onmisbaar tijdens grote toernooien, waaronder de Olympische Spelen en drie EK’s waar Nederland brons (2016) en zilver (2019) behaalde. Zonder haar creativiteit en ervaring zal het team moeten zoeken naar nieuwe dynamiek op de opbouwpositie.

Analisten wijzen erop dat Polmans afwezigheid vooral voelbaar wordt in de mentale weerbaarheid van de ploeg. Tijdens het EK van 2022, waar Nederland als vierde strandde, scoorde ze gemiddeld 5,2 doelpunten per wedstrijd—een cijfer dat weinig andere Nederlandse speelsters benaderen. Haar leiderschap op het veld, zowel in woord als daad, gaf jongere talenten als Bo van Wetering en Kelly Dulfer de ruimte om te groeien. Die rol zal nu door anderen moeten worden overgenomen.

Voor bondscoach Emmanuel Mayonnade betekent dit een herziening van de tactiek. Waar Polman vaak als regisseur fungeerde, zal het team mogelijk meer moeten vertrouwen op collectieve aanvalsopbouw en snelle contra’s. De focus verschuift naar speelsters als Lois Abbingh en Danick Snelder, die met hun ervaring partly kunnen opvangen wat Polman achterlaat. Toch blijft de vraag: wie neemt haar rol over als het om pure klasse en overzicht gaat?

Op de lange termijn biedt Polmans afscheid ook kansen. Jong talent krijgt nu de ruimte om door te breken, terwijl de selectie zich kan richten op een nieuwe generatie leiders. Maar de directe impact is onmiskenbaar: Nederland verliest een icoon die het vrouwenhandbal in het land op de kaart zette.

Polmans toekomstplannen buiten de handbalwereld

Estavana Polman’s afscheid van de handbalwereld markeren niet alleen het einde van een indrukwekkende sportcarrière, maar ook het begin van een nieuw hoofdstuk. De 31-jarige speelster, die met 187 interlands en drie EK-medailles tot de meest gedecoreerde Nederlandse handbalsters behoort, heeft al jaren een duidelijke visie op wat er na het sporten komt. Tijdens haar actieve loopbaan combineerde ze topsport met een studie psychologie—een keuze die nu als logische opstap naar haar toekomst fungeert.

Handbalanalisten wijzen erop dat atleten met een academische achtergrond vaak soepeler overstappen naar een tweede carrière. Polmans focus op psychologie, met name prestatiegerelateerde onderwerpen, sluit naadloos aan bij haar ervaring als topsporter. Ze volgde al tijdens haar tijd bij Team Esbjerg en de Nederlandse ploeg stages bij sportpsychologische begeleidingsteams, waar ze zich verdiepte in mentale weerbaarheid—een thema dat ze zelf als cruciaal beschrijft voor haar eigen succes.

Concreet liggen er al plannen voor een rol als mentor of coach, maar dan buiten de handballijn. Polman uitte eerder interesse in het begeleiden van jonge sporters bij hun mentale voorbereiding, met name in individuele sporten waar de druk anders ligt dan in teamverband. Haar ervaring met hoogte- en dieptepunten—van het winnen van EK-zilver in 2016 tot blessures die haar dwongen tot lange herstelperiodes—geeft haar een gelijke autoriteit als het gaat om omgaan met tegenslagen.

Daarnaast signaleert ze kansen in de media. Als een van de weinige Nederlandse handbalsters met nationale bekendheid heeft ze al gastoptredens gedaan als analist bij grote toernooien. Haar scherpe inzichten en vermogen om complexe tactieken helder uit te leggen, maken haar een waardevolle stem voor verslaggeving. Of ze kiest voor een fulltime mediacarrière of haar psychologische kennis hiermee combineert, is nog onduidelijk—maar opties zijn er genoeg.

Wat wel vaststaat: Polman neemt afstand van het cliché dat sporters na hun carrière “iets met sport” moeten doen. Ze benadrukt dat haar toekomst niet per se aan handbal gekoppeld hoeft te zijn, zolang ze maar betekenisvol werk vindt waar ze haar passie voor menselijk gedrag in kan stoppen.

Met 187 interlands en een carrière die het Nederlandse handbal op de kaart zette, sluit Estavana Polman een hoofdstuk af dat weinig sporters evenenaren. Haar beslissing om te stoppen—ik ben klaar—is niet alleen een persoonlijk keuzemoment, maar een erkenning dat topsport vraagt om onvoorwaardelijke inzet, tot het moment dat de balans doorslaat. Voor jonge talenten in de sport werpt haar afscheid een cruciale les op: luister naar je lichaam en ambitie, maar weet ook wanneer de tijd is om ruimte te maken voor wat daarna komt. Polmans nalatenschap blijft niet alleen in de records, maar in de manier waarop ze het vakmanschap van handbal verrijkte—en dat zal de komende generaties blijven inspireren, lang nadat de laatste fluit klonk.